Kaplica Znalezienia Krzyża z zespole Kalwarii Wileńskiej

Kaplica w zespole Kalwarii Wileńskiej, usytuowanej w dawnej posiadłości bpa wileńskiego Jerzego Białłozora w Werkach, ob. Wilno, ul. Kalwaryjska 225, 227. Kalwaria fundowana jako wotum wdzięczności po zwycięskich wojnach przeciwko Moskwie i Szwecji w r. 1662, wzniesiona do r. 1669. W 1670 Kalwaria przekazana dominikanom z wileńskiego klasztoru Św. Ducha. W r. 1755 z inicjatywy przeora dominikanów Faustyna Boczkowskiego rozpoczęta budowa murowanego kościoła i kaplic fundacji Michała Piotrowskiego i jego żony Krystyny. Poświęcenie kościoła i 20 drewnianych i murowanych kaplic drogi krzyżowej w r. 1772. Kościół wraz z klasztorem i kaplicami restaurowany z inicjatywy przeora Macieja Magnuszewskiego po zniszczeniach z czasów wojen napoleońskich. W r. 1963 niemal wszystkie stacje drogi krzyżowej wysadzone w powietrze (zachowane 4 murowane, położone w sąsiedztwie kościoła). Kaplica Znalezienia Krzyża zachowana, usytuowana na pn.-zach. od kościoła, murowana z cegły, tynkowana, założona na planie zbliżonym do kwadratu, kryta dachem trójpołaciowym. Elewacje boczne i frontowa w formie arkad: boczne ujęte pilastrami, frontowa ujęta parą pilastrów, zwieńczona trójkątnym naczółkiem, z otworem wejściowym zamkniętym łukiem wklęsło-wypykłym. Wewnątrz, na ścianie pn. w płytkiej półkolistej wnęce malowidło z przedstawieniem Odnalezienia Krzyża Św. przez św. Helenę.

Bilbiografia

• Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 181-185
• Drema Vladas, Vilniaus Bažnyčios, Vilnius 2007 s. 436-438
• Jeleńska E., Kalwarya pod Wilnem, Wilno 1903