Kaplica cmentarna pw. Św. Stefana
Roś (Рось ), rejon wołkowyski, obwód grodzieński, Białoruś
Pierwsza kaplica wzmiankowana po r. 1796, użytkowana również przez unitów. W r. 1827 na wyposażenie składała się murowana mensa z krucyfiksem oraz malowane i pozłacane tabernakulum dekorowane 6 figurkami, prawdopodobnie przeniesione z dawnego kościoła. Uległa całkowitemu zniszczeniu przed r. 1894. Budowa nowej kaplicy prowadzona w l. 1901-1902 przez Teofila Łubę. Wykonawcy poszczególnych elementów to warszawskie firmy: zakład Pawła Płeckiego (kapitele, krzyże z wapnia pińczowskiego i stopnie z piaskowca szydłowieckiego); Pracownia Kajetana Patrizia (projekt i wykonanie marmurowej posadzki); L. Baliński (roboty blacharskie); firma Konrad i Jarnuszkiewicz (brama cmentarna i metalowe drzwi i kraty okienne), W. Gostyński (żelazna pokrywa krypty). Witraże zamówione w pracowni Białkowskiego i Skibińskiego nadzorował Franciszek Ejsmond, autor dębowego, neoromańskiego ołtarza głównego, wykonanego przez firmę Z. Szczerbińskiego i K. Trenerowskiego. Ejsmond wykonał ponadto krucyfiks i obraz Św. Stefana (wł. Św. Szczepana), który na wyraźne życzenie fundatora był malarskim odwzorowaniem brązowej figury Lorenza Ghibertiego z Or San Michele we Florencji. Kaplica neoromańska, murowana, tynkowana, na rzucie krzyża, zakończona apsydą. Zrujnowana, nieużywana.
Artyści i rzemieślnicy
- Łuba Teofil, budowniczy
- Płecki Paweł, kamieniarz
- Patrizio Kajetan, kamieniarz
- Baliński Ludwik (?), blacharz
- Konrad Gustaw i Stanisław Jarnuszkiewicz, zakład
- Białkowski Franciszek (1871-1928) i Skibiński Władysław, przedsiębiorstwo artystyczno-malarskie
- Ejsmond Franciszek Teodor (1859-1931), malarz
- Szczerbiński Z. i Trenerowski K., fabryka mebli
- Gostyński Władysław (1849-1935), firma wyrobów żelaznych
Bilbiografia
- Piramidowicz, D., Kaplica cmentarna p.w. Św. Stefanaw Rosi, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. II: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa nowogródzkiego, red. M. Kałamajska-Saeed, t. 1, Kraków 2003 151-156
- Tołłoczko, W., Z Wilna i diecezji Roś (pow. wołkowyski), „Dwutygodnik Diecezjalny Wileński”, 1913, nr 7 97
Fotografie 1/8

1. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 00H 03 
2. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 00H 04 
3. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 060 01 
4. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 060 02 
5. Kaplica, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 00E 01 
6. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 060 03 
7. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 00H 01 
8. Kaplica cmentarna, Roś. fot. P Jamski (2000) - IHSUW SW 2000 00H 02