Dwór

Zwirdzin przez kilka pokoleń należał do rodziny Szadurskich h. Ciołek; dobra dziedziczyli kolejni potomkowie w linii męskiej. Protoplastą rodu był Mikołaj, pułkownik, który otrzymał Zwirdzin i kilka innych majątków na mocy konstytucji z 1596. Po nim dziedziczyli: jego syn Albrycht, wnuk Władysław, Jan Franciszek, Jan, Franciszek Ksawery, w poł. XIX w. Stanisław Szadurski. W r. 1870 jego córka Maria, wniosła dobra jako wiano Wacławowi Kazimierzowi Prószyńskiemu h. Lubicz. Po nim majątek zarządzali dwaj jego synowie: Wacław i Stanisław. ten ostatni zapisał Zwirdzin swej córce Elżbiecie, która mieszkała tam do r. 1925. Dwór został wzniesiony w poł. XVIII w., prawdopodobnie na fundamentach starszych budowli, przekształcony przez Franciszka Ksawerego Sadurskiego w 2. ćw. XIX w. Była to budowla drewniana, obmurowana i otynkowana, parterowa z poddaszem, dziewięcioosiowa, na rzucie prostokąta. Wejście gł. poprzedzone filarowym gankiem, zamkniętym trójkątnym szczytem; ganek dostawiony zapewne na przełomie XIX i XX w. W elewacji ogrodowej facjatka z prostokątnym oknem flankowanym przez oculusy. Dwór nakryty dachem mansardowym, pobitym gontem, z wieżyczką pośrodku. Na temat układu wnętrz i wyposażenia posiadamy niewiele informacji; do cenniejszych przedmiotów zaliczały się rodzinne portrety, obrazy i meble pochodzące przeważnie z XVIII i XIX w. Dwór był usytuowany nad brzegiem jeziora, od elewacji tylnej rozciągał się gazon, oddzielony drogą od parku krajobrazowego. W pobliżu dworu znajdowała się parterowa oficyna, murowana z cegły i otynkowana pochodź≥acany z 2. ćw. XIX w. W ogrodzie umieszczono lamus, na obrzeżach kurhan i rodzinny cmentarz, gdzie pochowano członków rodu.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 350-352.
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV) s. 875.