Dwór
Żołpie (Žalpiai), rejon kielmski, okręg szawelski, Litwa
Początkowe dzieje dóbr Żłopie nie są znane. Pierwsze informacje pochodzą z 1760, kiedy majętność została zakupiona przez Jana Płuszczewskiego, h. własnego. Do r. 1940 dobra dziedziczyli jego potomkowie w linii męskiej: Antoni, Józef, Józef (jun.); po nim majętność przeszła w ręce jego córki Krystyny. Zapewne po nabyciu Żołpi Jan Płuszczewski przystąpił do budowy dworu, który przetrwał do II wojny światowej. Była to budowla drewniana, parterowa, na rzucie podkowy, z krótkimi skrzydłami tylnymi, nakryta wysokim czterospadowym dachem pobitym gontem. Do elewacji frontowej przylegał sześciokolumnowy ganek, cztery kolumny były wysunięte mocno poza lico budynku, dwie sytuowane na skrajnych osiach. Ganek wieńczył trójkątny szczyt. Wnętrze o układzie dwutraktowym, amfiladowym, podłogi układane z desek i lakierowane, ściany zaś obite tapetami. Na wyposażeniu znajdowały się meble, głównie z XVIII w., biblioteka przetrwała do I wojny światowej. Podczas trwających zamieszek dwór został zdewastowany i ograbiony. Przed domem rozciągał się kwiatowy gazon, w jego pobliżu znajdował się świron oraz lodownia.
Bilbiografia
- Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 295-297.