Dwór Zabiełłów

W k. w. XVII własność Niemirowiczów-Szczyttów, następnie Zabiełłów, którzy dzierżyli część majątku do traktatu ryskiego z r. 1921. Do pocz. w. XX Orzechowno Zabiełłów służyło jako romantyczna warownia. W końcu doby nowożytnej wzniesiono w miejscu dawnej fortecy (tuż nad fosą) parterowy drewniany dwór na planie prostokąta, kryty łamanym dachem. Fasadę wzbogacono o dwa portyki kolumnowe zwieńczone trójkątnymi szczytami. W elewacji ogrodowej znalazło się jedynie zejście do ogrodu, a w bocznej schody prowadzące do kaplicy domowej ulokowanej na piętrze. Dwór rozbudowano w poł. w. XIX o dodatkowe pomieszczenia, a ściany otynkowano. Przed rezydencją rozciągał się trawnik z klombami i rabatami kwiatów. Po prawej stała parterowa oficyna, a dalej znajdowały się stajnie, obory, tartaki, cegielnie czy kaflarnie. Na uwagę zasługiwał lamus o planie sześcioboku, kryty łamanym dachem gontowym. Park według planu Władysława Marconiego obejmował ogród w typie krajobrazowo-widokowym, z przystanią przy jeziorze, alejami spacerowymi i rzeźbami. Na teren parku wiodła brama z dwoma kamiennymi słupami i żelazną kratą. Kompleks niezachowany.

Artyści i rzemieślnicy

• Marconi Władysław (1848-1915), architekt

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 1, Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991 s. 265-267
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 7, Warszawa 1883 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII) s. 611