Dwór Tworzaynskich-Starzyńskich

W okresie nowożytnym wieś wchodziła w skład wielkich latyfundiów rodzin Żółkiewskich, Sobieskich i Radziwiłłów. W latach 80. w. XVIII wydzielono ją z klucza żółkiewskiego, po czym Derewnię nabyli Tworzyańscy h. Abdank. Ok. r. 1870 wieś otrzymał Bojomir Starzyński h. Doliwa (rodzina dzierżyła włości do II wojny światowej). Dwór wzniesiony na przełomie w. XVIII i XIX, rozbudowany ok r. 1900. Pierwotnie była to budowla założona na rzucie prostokąta, jednokondygnacyjna, trzynastoosiowa, z portykiem kolumnowym pośrodku od strony podjazdu. W elewacji ogrodowej na osi umieszczono taras widokowy. Całość nakryto dachem czterospadowym. Po rozbudowie prawy ryzalit dworu otrzymał niskie piętro, a lewy przedłużono i podniesiono o jedną kondygnację (oba nakryto dachami mansardowymi). Dookoła rozpościerał się malowniczy park ze stawami oraz wysepką, na której wzniesiono klasycystyczną kaplicę. Założenie zostało zniszczone podczas II wojny światowej.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 17-18
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 2, Warszawa 1881 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_II) s. 7
• Redzik A., Derewnia koło Źółkwi gniazdo rodu Starzyńskich miejsce spoczynku prof. Stanisława Starzyńskiego (1853-1935), „Rocznik Lwowski”, t. 2014-2016, s. 113-123