Dwór

Tucza (Туча), rejon klecki, obwód miński, Białoruś

Od 1. poł. w XVI do r. 1760 własność Radziwiłłów, następnie w l. 1760–1939 Jeleńskich h. Tucza, a ostatnią właścicielką była Jadwiga z Jeleńskich Mielżyńska. Dwór został wzniesiony po r. 1760 przez Gedeona Rafała Jeleńskiego. Po zniszczeniach z czasów I wojny światowej odrestaurowany, od r. 1944 siedziba szpitala wojskowego, wyremontowany w l. 70. stał się siedzibą szkoły. Po lewej stronie fasady dobudowano węższe skrzydło. Obecnie opuszczony budynek niszczeje. Murowany, w części centralnej piętrowy, na planie prostokąta, nakryty dachami czterospadowym i dwuspadowym. Piętrową część fasady poprzedza czterokolumnowy portyk z trójkątnym przyczółkiem z niewielkim prostokątnym oknem w polu. Skrajne osie fasady podkreślono pseudoryzalitami pierwotnie zwieńczonymi trójkątnymi przyczółkami. Naroża budynku, pseudoryzalitów oraz fragmenty fasady za skrajnymi kolumnami portyku podkreślone pasami boni. Osiemnastoosiową elewację ogrodową w centralnej części poprzedzał taras, a na wysokości piętra znajdował się balkon wsparty na czterech kolumienkach. Poziomą artykulację przeprowadzono za pomocą gzymsu podokiennego. Otwory okienne zaakcentowano fragmentami gzymsów. Wnętrze pierwotnie w układzie dwutraktowym, częściowo amfiladowym. Bogate wyposażenie dworu rozgrabiono i zniszczono w czasie I wojny światowej.

Bilbiografia

  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992 s. 385-387
  • Федорук А. Т, Старинные усадьбы Минского края, Мінск 2000 s. 125
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 12, Warszawa 1892 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/) s. 600-601