Dwór
Roś ( Рось), rejon wołkowyski, obwód grodzieński, Białoruś
Własność Chodkiewiczów, w 2. poł. w. XVII Hlebowiczów, Sapiehów, Branickich, ponownie Sapiehów, w l. 1752–1910 Potockich, a w l. 1910–39 Adama hr. Branickiego. Dwór wzniesiony został w l. 20. w. XVIII przez Sapiehów. Na początku w. XIX Feliks Potocki wzniósł portyk poprzedzający fasadę, a Stefan Potocki w 2. poł. w. XIX lub na początku w. XX zmienił dach z łamanego na czterospadowy. W wyremontowanym po zniszczeniach z czasu I wojny światowej budynku mieścił się szpital, a następnie ochronka dla dzieci. Dwór istniał do II wojny światowej. Drewniany, na wysokich murowanych piwnicach, na planie prostokąta, w części środkowej piętrowy, nakryty dachem czterospadowym. Centralną część dwunastoosiowej fasady poprzedzał nakryty spłaszczoną kopułą półokrągły portyk wsparty na sześciu kolumnach, z których dwie były przyścienne, podtrzymujących belkowanie. Oś elewacji ogrodowej zaakcentowano ryzalitem poprzedzonym tarasem. Wzdłuż parterowej części dworu po lewej stronie ryzalitu znajdowała się loggia wsparta na kolumnach toskańskich. Wnętrze w układzie dwutraktowym. Po bokach znajdującego się przed dworem gazonu wzniesiono oficyny.
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992 s. 331-336
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 9, Warszawa 1888 (dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX) s. 747