Dwór rodziny Łopacińskich

Niegdyś dobra Sapiehów, zakupione w r. 1506 przez marszałka nadwornego litewskiego Iwana Sapiehę. W 1753 zakupione przez Mikołaja Łopacińskiego. Po 1810 główna siedziba rodziny Łopacińskich, do której zbiory dzieł sztuki, bibliotekę i archiwum przeniósł z Leonpola Tomasz Ignacy Łopaciński (1753-1817). W Słowniku Geograficznym dwór w Sarii opisywany jako: "wspaniały pałac z obszernym parkiem i cieplarniami", natomiast w pamiętnikach Janiny z Puttkamerów Żółtowskiej z pocz. XX w. wspomniany stary, obszerny, niski i zapadły w ziemię budynek pełen cennych sprzętów, otoczony wspaniałym parkiem. Dwór pozostający siedzibą Łopacińskich do pocz. XX w., z przerwą na l. 1824-75, kiedy tę rolę spełniały podwileńskie Kojrany. Siedziba dworska niezachowana. Zachowana neogotycka brama wjazdowa w formie dwóch wysokich ośmiobocznych filarów z czerwonej cegły, dekorowanych ostrołukowymi płycinami oraz trzy murowane budynki podworskie: oficyna, czworaki i budynek gospodarczy.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 4, Województwo wileńskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993 s. 185
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 10, Warszawa 1889 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/) s. 328-329