Dwór

Od r. 1507 dobra Prezma należały do Overlackerów. W r. 1550 Filip Overlacker (ostatni z rodu), przekazał majętność Wawrzyńcowi Brinkowi. Kolejnymi właścicielami dóbr byli: Bergowie, Grothuzowie i Borchowie. W r. 1714 Jan Andrzej Borch sprzedał Prezme Janowi Pereswiet-Sołtanowi; w rękach jego rodziny pozostawała niemal 200 lat. W 2. poł. XIX w. majętność należała do Józefa Sułtana. Jego córka Oktawia, wychodząc za mąż za Władysława Sułtana z gałęzi zdzięciolskiey, wniosła dobra w rodzinę męża. Dobra odziedziczyli ich synowie: Władysław i Wojciech Sułtanowie. W Premie istniał dwór, być może jeszcze z czasów Jana Sołtana, pierwszego z rodu; przetrwał on do wybuchu I wojny światowej. Była to niewielka budowla parterowa, na rzucie prostokąta, od strony ogrodu na wysokich suterenach. W XIX w. do jego boków dobudowano trójosiowe, piętrowe skrzydła. Całość nakrywał dach pobity gontem, nad częścią środkową wysoki, nad bocznymi spłaszczony. Na wyposażeniu znajdowało się wiele cennych dzieł sztuki gromadzonych przez pokolenia. Dwór otaczał rozległy park.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 336-338.
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 9, Warszawa 1888 (dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX) s. 37.
• Urbański A., Memento kresowe, Warszawa 1929 s. 127 i n.
• Chwalewik E., Archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory, t. 2, Warszawa-Kraków 1927 (https://polona.pl/item/zbiory-polskie-kartoteka-uzupelnien-cz-2,NTk3NjExNA/2/#info:metadata) s. 119.