Dwór Pociejów i Lubomirskich

Strzyżów (Strzyżów), powiat hrubieszowski , województwo lubelskie, Polska

W r. 1749 wiano Ludwiki Honoraty Pociej, żony Stanisława Lubomirskiego, później własność Rynkiewiczów, Lubańskich i Starzeńskich. Od 1 ćw. w. XIX po r. 1896 dobra Skarżyńskich, zakupione następnie przez Edwarda Chrzanowskiego (jego córka Maria sprzedała majątek pobliskiej cukrowni). Dwór fundacji Ludwiki Honoraty z Pociejów i Stanisława Lubomirskiego, wzniesiony w latach 1743-1786. Budowla na planie prostokąta, dwukondygnacyjna i jedenastoosiowa.. W elewacji frontowej wyodrębnione trzy ryzality – trójosiowy środkowy z balkonem i dwuosiowe na skrajach (elewacja ogrodowa rozczłonkowana analogicznie). Po pożarze dworu w r. 1834 dachy zmieniono na cztero- i trójspadowe. W w. XIX nad częścią środkową elewacji frontowej pojawiło się zwieńczenie w postaci trójkątnego frontonu oraz poprzedzający ją portyk kolumnowy wraz z balkonem powyżej. W miejscu bocznych wejść dostawiono ośmioboczne dobudówki kryte kopulastymi dachami. Przed dworem rozpościerał się gazon flankowany niewielkimi oficynami, a naprzeciw wznosiła się brama wjazdowa. Od tyłu rozciągał się usypany i obmurowany wysoki taras obejmujący półkoliście niższy poziom ogrodu. W dole, na północny zachód od pałacu znajdował się staw z wysepką, do którego wiodła aleja kasztanowców. Obecnie w dworze mieści się biuro cukrowni.

Bilbiografia

  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 218-223
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 11, Warszawa 1890 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/) s. 406
  • Zbiór znaczniejszych budowli w województwie lubelskim, Warszawa 1836
  • Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, Warszawa 2016 s. 1336-1337.