Dwór

Orwistów (Aristava), rejon kowieński, okręg kowieński, Litwa

Orwistów w XVIII w. należał do rodziny Zabiełłów h. Topór. W r. 1803 Zabiełłowie sprzedali majątek Samuelowi i Teodorowi Medekszom. Ostatnim właścicielem był do r. 1940, był Stefan Medeksza. Na temat daty powstania dworu, nie posiadamy żadnych informacji. Być może został wzniesiony jeszcze w pocz. XVIII w. przez poprzednich właścicieli, i w nieznacznie zmienionej formie przetrwał do I wojny światowej. Była to budowla drewniana, podpiwniczona, parterowa, na rzucie prostokąta, nakryta łamanym, czterospadowym dachem. Elewację frontową, w części centralnej, poprzedzał sześciokolumnowy ganek, nakryty jednospadowym daszkiem. Elewacja ogrodowa gładka, jedynie z otworami okiennymi. Okna zwieńczone naczółkami, z wewnętrznymi okiennicami. W XIX w. ściany zostały oszalowane pionowo deskami. Wnętrze o układzie dwutraktowym było bogato dekorowane (m.in. freski na ścianach, głównie o tematyce militarnej, przypisywane malarzowi z kręgu Smuglewicza, ozdobne fryzy z metopami, obrazy i portrety etc.). Przed dworem był usytuowany obszerny gazon przecięty ścieżką prowadzącą do wejścia głównego. Po lewej stronie dworu stał modrzewiowy budynek lamusa, nakryty wysokim, czterospadowym dachem, z elewacją poprzedzoną gankiem, wspartym na cienkich kolumienkach, w lamusie było przechowywane archiwum rodzinne. Za dworem rozciągały się pozostałości regularnego założenia ogrodowego, z aleją lipową i kasztanami sadzonymi w boskiety. Ponadto za dworem znajdował się ogród "włoski" oraz sad owocowy, a dalej zabudowania gospodarcze.

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 106-109.