Dwór
Marwa (Marva), rejon kowieński, okręg kowieński, Litwa
Marwa położona na lewym brzegu Niemna, była niegdyś warowną placówką Krzyżaków. Jej późniejsze losy nie są znane. W poł. XIX w. należała do rodziny von Loerche. Następnie drogą kupna przeszła w ręce Wiktora Gawrońskiego h. Rola, żonatego z Józefiną Godlewską. Po jego śmierci dobra przejął jego brat Stanisław, który z kolei odsprzedał majętność Aleksandrowi Falewiczowi h. Pobóg, gen. wojsk rosyjskich, żonatego z Kamillą z Dachnowicz-Hacickich h. Korczak. Ich córka Helena wychodząc za mąż za Wojciecha Falewicza, wniosła mu dobra w posagu. Majątek był w posiadaniu rodziny do r. 1920, kiedy władze litewskie, z powodu zaciągnięcia synów Falewicza w szeregi Wojska Polskiego, skonfiskowały własność. W r. 1924 dwór wraz z otaczającym go ogrodem przejął Petras Maikauskas. Następnie w r. 1940 mieścił się w nim Państwowy Instytut Głuchoniemych i Niesłyszących, w czasie II wojny światowej - szpital. Obecnie dwór stał się miejscem składowania odpadów. Dzieje budowy dworu nie są znane. Była to budowla murowana, na rzucie wydłużonego prostokąta, dwukondygnacyjna, jedenastoosiowa, nakryta dachem czterospadowym, pobitym gontem, z dużą lukarną na osi. Elewację frontową poprzedzał niewielki zadaszony taras, do którego prowadziły jednobiegowe schody, wsparte na czterech arkadkach. Wnętrze urządzono i wyposażono skromnie, główne pomieszczenia mieszkalne znajdowały się na piętrze. W r. 1914 dwór został splądrowany. Przed dworem rozciągał się ogród; dziedziniec był obsadzony gazonami, a poprzedzał go rodzaj "cour d'honneur", ciągnący się aż do bramy wjazdowej.
Bilbiografia
- Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 85-87.
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 6, Warszawa 1885 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI)