Dwór Łukawskich

Po r. 1731 dobra Potockich z Krystynopola, w l. 80. zakupione przez Pawła Gembarzewskiego h. Abdank. Ten przekazał majątek swej córce Józefie, żonie Franciszka Roberta Łukawskiego h. Nieczuja. Ok r. 1840 Nadolce przeszły na ręce Józefa Gabriela Szeptyckiego, a po nim włości dziedziczyli jego spadkobiercy w kolejnych pokoleniach (aż do wybuchu II wojny światowej). Dwór wzniesiony ok r. 1810 przez Franciszka Łukawskiego, klasycystyczny, parterowy, założony na planie prostokąta, kryty wysokim dachem czterospadowym. W siedmioosiowej fasadzie pośrodku płytka wnęka poprzedzona portykiem kolumnowym. Elewacja ogrodowa niemal identyczna jak frontowa, z kamiennym tarasem widokowym na osi. Po śmierci Feliksa Jordana Kosseckiego (zm. 1893) rezydencja służyła jako mieszkanie zarządcy dóbr. Wzniesiono wówczas kilka murowanych i drewnianych budynków gospodarczych, m.in. kuźnię, magazyn, czworaki i inspekty. Dookoła roztaczał się park krajobrazowy z sadem, warzywnikiem i ogrodem. Pałac spalony w trakcie I wojny światowej, później odbudowany. Zdewastowane ponownie przez UPA w r. 1944, rozebrane w latach 50. w. XX.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 141-143
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 6, Warszawa 1885 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI) s. 859
• Katalog Zabytków sztuki w Polsce, t. 8, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i E. Smulikowskiej, z. 17, Tomaszów Lubelski i okolice, oprac. R. Brykowski, Warszawa 1982 s. 36
• Dzieje miejscowości gminy Łaszczów – powiat tomaszowski, red. Frykowski J. et al., Zamość 2004 s. 57-60