Dwór

Johanniszkiele (Joniškėlis), rejon pozwołski, okręg poniewieski, Litwa

Johanniszkiele należały do siedzib ziemiańskich, przekazywanych z pokolenia na pokolenie potomkom linii męskiej. Należały do Karpiów h. własnego. Zapewne za czasów Jakuba Karpia, żonatego z Joanną z Godebskich, spłonął w r. 1763 istniejący w Johanniszkielach dwór. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że na jego miejscu dziedzic wystawił nowy ok. r. 1770, i w nieznacznie zmienionej formie przetrwał do XX w. Dobra pozostawały w rękach rodziny przez trzynaście pokoleń, a ostatnim właścicielem majątku do wybuchu II wojny światowej, byli bracia Franciszek, Benedykt i Teodor Karpiowie. Dwór był budowlą skromną, składał się z dwóch części tj. głównej - parterowej, pełniącej funkcje mieszkalne i reprezentacyjne, oraz połączonej z nią dwukondygnacyjnej oficyny. Elewacja frontowa jedenastoosiowa, założona na planie prostokąta, zaakcentowana ryzalitem w części środkowej i dwoma dwuosiowymi, płytkimi alkierzami w narożach, zwieńczonymi trójkątnymi przyczółkami; ryzalit z kolei był piętrowy, trójosiowy, z poprzedzajacym go sześciokolumnowym portykiem, wspierającym balkon, zwieńczony trójkątnym frontonem. Boki korpusu głównego krótsze, pięcioosiowe, pozbawione dekoracji. Całość nakrywał wysoki czterospadowy dach, z trzema lukarnami. Do prawego skrzydła, od strony ogrodowej, przylegała piętrowa oficyna, nakryta czterospadowym dachem z lukarnami. Do r. 1914 było przechowywane obszerne archiwum rodzinne, które przepadło w czasie I wojny światowej. Budowla przetrwała do czasów współczesnych. Dwór otaczał rozległy park krajobrazowy, założony w poł. XVIII w. Główną jego kompozycję stanowiły dwie szerokie aleje (lipowa i jodłowa) prowadzące do dworu. Przed podjazdem rozciągał się gazon. Park przetrwał w niemal nienaruszonej formie obie wojny światowe.

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 55-59.
  • Meysztowicz A., Karpiowie h. własnego, Wilno 1906