Dwór

Janopol wchodził w skład dóbr biskupów inflanckich. Po I rozbiorze Polski, w r. 1774 dobra te zostały skonfiskowane i podarowane Aleksandrowi Wasilczykowowi. W 1780 sprzedał je Gustawowi Strandmanowi, który podarował majętność Janowi von Tipold. Kolejnym właścicielem był jego syn Aleksander, chorąży rzeżycki. W r. 1810 sprzedał Janopol Antoniemu Romerowi, byłemu marszałkowi trockiemu, który zapisał majętność synom swojego stryjecznego brata Michała Roemera: Edwardowi, Sewerynowi i Michałowi. Bracia wspólnie zarządzali dobrami przez 23 lata, po czym, syn Seweryna - Kazimierz wykupił części dziedziczne rozdzielone wśród pozostałych członków rodziny i stał się właścicielem całej majętności. Po nim włości odziedziczył jego syn Antoni Kazimierz Roemer, który opuścił Janopol w r. 1941. Jeszcze w 1. poł. XIX w. główną siedzibą był niewielki, parterowy dwór, z dwukolumnowym gankiem, z półkoliście zamkniętym szczytem. W 2. poł. tego stulecia, budowle poszerzono przed dobudowanie dwóch skrzydeł. W okresie międzywojennym, dawny ganek zastąpiono czterokolumnowym portykiem, z trójkątnym przyczółkiem. Skrzydła boczne pięcioosiowe. Całość nakryta wysokim, czterospadowym dachem, pobitym gontem. Wewnątrz znajdowało się 20 pokoi. Do dworu prowadziła aleja lipowa. W otoczeniu była usytuowana oficyna z gankiem, krytym czterospadowym dachem, pobitym gontem; ponadto lodownia i zabytkowy XVIII-wieczny szpichrz. Dwór otaczał malowniczy, kwiatowy ogród z sadem.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 307-310.
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 3, Warszawa 1882 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III) s. 413.