Dwór

Iłgów (Ilguva), rejon szakowski, okręg mariampolski, Litwa

Iłgów należał do rodziny Talko-Hryncewiczów h. Iłgowski. W roku 1620 prałat katedry żmudzkiej Ludwik Talko-Hryncewicz nabył ziemie położone nad Niemnem i założył dwie wsie po obu stronach rzeki: Iłgów wraz z folwarkiem i Rukszany. Po jego śmierci majętność przeszła w ręce jego bratanka Franciszka, starosty upickiego, żonatego z Ludwiką z Kwintów. Ostatnim męskim właścicielem dóbr był Henryk, żonaty z Aliną Rymkiewiczówną. Ok. r. 1900 dziedziczką Iłgowa została jedna z ich córek - Anna, zamężna Emilem Belinem-Młynarskim, i w ich rękach majtek pozostawał do II wojny światowej. Dwór został wzniesiony w l. 1625-1626 z fundacji Ludwika Talko-Hryncewicz, prałata. Była to budowla drewniana, na podmurówce, parterowa, dziewięcioosiowa, nakryta wysokim, czterospadowym dachem, pobitym gontem. Ok. r. 1800 ściany zewnętrzne zostały oszalowane pionowo deskami sosnowymi. W późniejszym czasie do elewacji frontowej dodano werandę. Fasadę poprzedzał czterokolumnowy ganek i prowadzące do niego kamienne schody. Wzdłuż całej elewacji ciągnęły się węższe galerie. Wnętrze o układzie dwutraktowym, dziesięciopokojowe. Z wyposażenia wymienić można m.in. stylowe meble, księgozbiór liczący ponad 1000 tomów, liczne obrazy etc. W l. 70. XX w. do bocznej elewacji po stronie prawej dobudowano kuchnię, połączoną z dworem krytym korytarzem. Do dworu prowadziły dwie bramy wjazdowe. W pobliżu dworu, po obu jego stronach były usytuowane dwie drewniane oficyny: jedna dwuskrzydłowa, na rzucie litery L, druga na na rzucie prostokąta, nakryta wysokim, czterospadowym dachem, pobitym gontem, zwana "Nowinką". Dwór otoczony starodrzewiem. Budowla przetrwała do II wojny światowej.

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 23-231.
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 3, Warszawa 1882 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III) s. 266.