Dwór Dzieduszyckich

Jezupol (Єзупіль), rejon tyśmienicki, obwód iwanofrankowski, Ukraina

Od r. 1550 w wieś w posiadaniu Stanisława Zborowskiego, który wzniósł tu drewniany zamek z dwiema wieżami. Podczas oblężenia w r. 1594 miasto i zamek spalone w wyniku pożaru, później odbudowane, a nazwa zmieniona na Jezupol. Po rozbiorach Polski dobra zakupione na licytacji w r. 1816 przez Julię Lanckorońską, po czym wniesione przez jej córkę Florentynę jako wiano w związek z Kajetanem hr. Dzieduszyckim (w rękach powyższej rodziny do r. 1943). Zamek rozebrany po r. 1840, na miejscu dawnej bramy wjazdowej wzniesiony dwór fundacji Kajetana Dzieduszyckiego. Jest to budowla murowana na rzucie prostokąta z dłuższymi bokach na od wsch. i zach., kryta dachem czterospadowym. Na osi ganek z wejściem głównym, z drugiej strony taras widokowy; w bocznych skrzydłach gabinet myśliwski i stajnia z hodowlą koni arabskich. W r. 1894 dwór przebudowany na pałac, elewacja pd. zmieniona we frontową z portykiem kolumnowym. Wewnątrz bogata kolekcja dzieł sztuki oraz pokaźna biblioteka wraz z archiwum. Pałac spalony w r. 1914, odbudowany w r. 1925. Obecnie w ruinie.

Bilbiografia

  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 7, Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 78-82
  • Czołowski A., Z przeszłości Jezupola i okolicy, Lwów 1890
  • Baliński M., Lipński T., Starożytna Polska, t. 2, Warszawa 1885 (http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=18060) s. 720
  • Chwalewik E., Archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory, t. 1, Warszawa-Kraków 1926 (https://polona.pl/item/5975951/28/) s. 39