Dwór Dmochowskich
Zabłocie (Забалацце), rejon miorski, obwód witebski, Białoruś
W XVIII w. dobra w rękach rodziny Gierzdów; przez nich w r. 1742 wzniesiony drewniany dwór oraz spichrz. W 1743 majątek zakupiony przez Dmochowskich. W 1812 dwór splądrowany przez wojska francuskie. W okresie międzywojennym dwór powiększony o usytuowany na osi kolumnowy portyk. W 1932 r. część zbiorów zgromadzonych we dworze wykradziona przez lokaja (który zamordował wówczas właściciela majątku Michała Dmochowskiego), reszta wywieziona do Wilna, tam spalona w r. 1944. Dwór zniszczony w czasie lub wkrótce po II wojnie światowej, spichrz w 1939 r. Zachowane piwnice podworskie, na których po wojnie wzniesiono budynek administracji kołchozu, obecnie muzeum Henryka Dmochowskiego: murowany z białej cegły, na planie prostokąta, z gankiem na osi. N terenie dawnego majątku zachowane dwa drewniano-murowane budynki gospodarcze. Pierwotnie dwór drewniany, oszalowany pionowo, na wysokiej kamiennej podmurówce, na sklepionych piwnicach, parterowy, kryty dachem czterospadowym pierwotnie słomianym, później gontowym. Elewacja frontowa 7-osiowa, poprzedzona portykiem wspartym na czterech kolumnach i dwóch przyściennych filarach, o belkowaniu ozdobionym wydatnym kostkowym gzymsem i tympanonie z półkolistym oknem. Wnętrza dwutraktowe. Na kamiennej płycie położonej przed progiem wyryta data budowy.
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 4, Województwo wileńskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993 s. 446-447
- Rąkowski G., Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP, t. 1: województwo wileńskie, Warszawa 2017 s. 69-71
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red.B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV) s. 185