Dwór

Dobra Abramowsk położone 35 km od Wilna. Pierwszymi znanymi właścicielami byli Raèsowie. W 1. poł. XIX w. majątek należał do Kazimiery Kolowrath de Raès, zamężnej z Franciszkiem Broel-Platerem. Po jej śmierci Abramowsk odziedził jeden z synów, Wilhelm Broel-Plater, żonaty z Felicją Pereświet-Sołtan. Ostatnimi właścicielkami dóbr do okresu międzywojennego były Felicja Platerowa i jej trzy córki: Izabela, Ida i Maria. Raèsowie zapewne na przełomie XVIII i XIX w. wystawili drewniany dwór, na planie prostokąta, na wysokim podmurowaniu, parterowy. Do elewacji frontowej przylegał portyk w wielkim porządku; od strony elewacji ogrodowej taras. Obie elewacje były obite niewielkimi płytkami, imitującymi boniowanie. Całość nakryta wysokim, gładkim, czterospadowym dachem. W r. 1898 do części głównej dobudowano murowane skrzydła, lewe - dwupiętrowe, z przylegającym do niego tarasem z widokiem na rozległy park i jezioro, z pokojami gościnnymi; skrzydło prawe - jednopiętrowe, przeznaczone na pokoje dla dzieci i nauczycielek. Pokoje reprezentacyjne były bogato zdobione (sufity dekorowane sztukaterią) i wyposażone (meble, liczne dzieła sztuki, biblioteka licząca ponad 2 tys. tomów). W czasie I wojny światowej dwór został zdewastowany, część zbiorów przewieziono w r. 1914 do Wilna, niestety większość przepadła. Budynek dawnego dworu nie został już odbudowany. Obok dworu była usytuowana drewniana oficyna, z czterokolumnowym gankiem. Całość założenia otaczał park w stylu angielskim, z rozległymi trawnikami i klombami kwiatowymi. W granicach parku leżały trzy stawy. Od bramy wjazdowej na dziedziniec dworu prowadziła długa aleja topolowa. Na pobliskim cmentarzu stała kapliczka z grobami rodziny Raèsów i hr. Broel-Platerów.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 9-11.
• Urbański A., Na zgliszczach Litwy i Rusi, Warszawa 1928 s. 130.