Cmentarz

Cmentarz, założony na planie wydłużonego prostokąta, znajduje się na południowym skraju wsi przy drodze Pilawa-Pyszkowce. W obrębie cmentarza, tuż u wejścia do niego mieści się kaplica grobowa Czajkowskich, za którą, po północnej stronie, znajdują się nowsze pochówki. Cmentarz utworzony został na początku XIX w. Był wspólny dla obrządków katolickiego i grekokatolickiego. Układ alejek i kwater uległ zatarciu. Mimo to nekropolia jest w dość dobrym stanie. W czasie prac inwentaryzacyjnych udało się odnaleźć 16 polskich nagrobków wykonanych zapewne w lokalnych warsztatach. W południowej części nekropolii, wśród najstarszych nagrobków, znajduje się klasycystyczny, monumentalny grobowiec z ok. 1810 r. Ma on kształt antycznego tumulusa, który wieńczy figura żałobnika na cokole. Kompozycja zwieńczenia jest niemal wiernym powtórzeniem nagrobka Antoniny Raciborowskiej (zm. 1808) z kościoła w Milatyniu Nowym (d. pow. kamionkowski), dłuta wybitnego klasycysty lwowskiego Hartmana Witwera (1774‒1825)13. W obu przypadkach mamy do czynienia z wysokim cokołem zwieńczonym urną, o który z prawej strony opiera się żałobnik. Schemat figur jest przy tym analogiczny. Zgadza się układ ciała oraz sposób ułożenia szaty, z płaszczem przełożonym przez prawe ramię postaci, i tworzącym zawój na jej lewym biodrze. Charakterystyczne, że na cokołach obu realizacji znalazły się kajdany oraz żałobny kir. Motywy te w Medwedowcach zostały znacznie rozbudowane, ponieważ postument nie zawierał inskrypcji. Dość podobne są także urny, oplecione przez uroborosa i dekorowane w dolnej części stylizowanymi liśćmi. Oczywiście nie znaczy to, że należy przypisać realizację z Medwedowców warsztatowi Hartmana Witwera, ponieważ jest ona zbyt słabego dłuta. Można natomiast zakładać, że anonimowy twórca albo spotkał się z realizacją z Milatynia Nowego, albo też obie rzeźby mają wspólne źródło. Na omawianym grobowcu brakuje inskrypcji. Biorąc jednak pod uwagę dzieje miejscowości oraz skalę założenia można podejrzewać, że chowano w nim członków rodziny Pieńczykowskich.

Bilbiografia

• Cmentarze dawnego powiatu buczackiego, red. A.S. Czyż, B. Gutowski, Warszawa 2017