Cerkiew pw. śś. Piotra i Pawła i klasztor bazylianów

Berezwecz (Беразьве́чча), rejon głębocki, obwód witebski, Białoruś

Klasztor ufundowany w r. 1637 przez wojewodę mścisławskiego Józefa Korsaka. Pierwotnie drewniany, wymurowany po poł. w. XVIII. Po kasacie zakonu w r. 1834 przekształcony na prawosławny męski monaster Narodzenia NMP, następnie, w l. 1901-15, żeński. W czasie II wojny światowej więzienie śledcze NKWD, po wojnie więzienie o zaostrzonym rygorze, zw. Teksasem. Murowany na planie litery H, piętrowy. Cerkiew zbudowana w l. 1756-63 wg proj. zapewne Domenico lub Antonio Paracca, w l. 1766-76 powiększona o oratorium, restaurowana w 1820 staraniem superiora Tadeusza Majewskiego, w l. 1901-09 gruntownie wyremontowana. Zbudowana w stylu baroku wileńskiego. Dwuwieżowa bazylika z korpusem, w planie którego wykorzystano schemat krzyża wpisanego w kwadrat. Fasada strzelista, rozfalowana, skomponowana na linii wklęsło-wypukłej, ozdobiona fantazyjnym szczytem. Wieże wysmukłe, trzykondygnacyjne, zwieńczone kopułkami z wysokimi latarniami. We wnętrzu stiukowe ołtarze. Cerkiew w r. 1970 wysadzona w powietrze.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Miłobędzki A., Zarys dziejów architektury w Polsce, Warszawa 1998 s. 216-217
  • Boberski W., Jamski P., materiały własne
  • Szczepaniak, J., Zniszczone kościoły i klasztory na terenie dzisiejszej diecezji witebskiej [w:] Ziemia powstająca z popiołów. Wyprawa studencka na Wschodnią Białoruś i Smoleńszczyznę 20-28 sierpnia 2001 oraz 20-24 sierpnia 2002 r., Kraków: Parafia p.w. św. Mikołaja w Czulicach 2002 135-136
  • Kowalczyk J., Świątynie późnobarokowe na kresach. Kościoły i klasztory w diecezjach na Rusi Koronnej, Warszawa 2006 113